Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά-Ν.Καζαντζάκης
Κατηγορία:Μυθιστόρημα
Ένα κλασσικό μυθιστόρημα του Καζαντζάκη που μιλάει για την φιλία δυο ανθρώπων,του αυθόρμητου και ατίθασου μερακλή Ζορμπά και του μορφωμένου "χαρτοπόντικα",όπως αποκαλείται στο βιβλίο,Καζαντζάκη.
Οι δύο άνδρες συναντιούνται στον Πειραιά και με πρόφαση μια επιχείρηση μεταλλουργίας λιγνίτη στα νότια της Κρήτης,περνάνε ένα ευχάριστο χρόνο γεμάτο από μικρές,καθημερινές χαρές της ζωής που ο Ζορμπάς μας μαθαίνει να ανακαλύπτουμε.Η επιχείρηση τελικά αποτυγχάνει,αλλά το δίδυμο Ζορμπάς-Καζαντζάκης βγαίνει κερδισμένο από τις πολύτιμες εμπειρίες της διαμονής τους,καθώς και της φιλίας τους με την μαντάμ Ορτάνς,της ηρωΐδας του έργου.Επιπροσθέτως,το σκηνικό συμπληρώνουν οι διαμέσου αλληλογραφίας διάλογοι του συγγραφέα με τον καρδιακό του φίλο Σταυριδάκη,διάφοροι χαρακτήρες της τοπικής κρητικής κοινωνίας,κάποιοι διεφθαρμένοι καλόγεροι από το μοναστήρι της περιοχής,αλλά και οι αριστουργηματικές περιγραφές των τοπίων από το συγγραφέα.
Ο Ζορμπάς,εκτός από ένα απλό,ζωντανό και ευχάριστο βιβλίο,είναι κυρίως ένα βαθύτατα φιλοσοφικό βιβλίο.Η αντιπαράθεση των δύο διαφορετικών κόσμων των δυο χαρακτήρων αποτελεί πρόσφορο έδαφος για πολλές φιλοσοφικές αναζητήσεις.Αξίες,όπως φιλία, έρωτας, θρησκεία, οικογένεια, πατρίδα αναλύονται μέσα στο βιβλίο,συχνά με πολύ ανατρεπτικό για την εποχή σκεπτικό.Ο Καζαντζάκης θαυμάζει τον απλοΐκό,πρακτικό και πρωτόγονα ζωντανό τρόπο σκέψης του Ζορμπά.Η σύνδεση της σάρκας με την ψυχή και το αρμονικό τους πάντρεμα στο μυαλό του Ζορμπά είναι κάτι που διαταράζει τις μέχρι πρότινως κοσμοθεωρίες του Καζαντζάκη.Επίσης,συχνά, οι καθημερινές εικόνες από τη ζωή των δύο χαρακτήρων εναλλάσονται με διαλογισμούς και εναγωνιώδεις φιλοσοφικές αναζητήσεις του συγγραφέα,που κάποιες φορές παίρνουν δραματικό τόνο.
Συνοψίζοντας,ένα πολύ ευχάριστο και ευανάγνωστο βιβλίο αλλά και ταυτόχρονα βαθύτατα φιλοσοφικό που φέρει την προσωπική σφραγίδα ενός πολύ μεγάλου συγγραφέα και φιλόσοφου.
Μερικές χαρακτηριστικές ατάκες/φράσεις:
"-Γιατί δε γράφεις η αφεντιά σου,Ζορμπά,να μας ξηγήσεις όλα τα μυστήρια του κόσμου;-Γιατί;Γιατί,μαθές,εγώ τα ζω όλα τα μυστήρια που λες και δεν έχω καιρό.Πότε ο κόσμος,πότε η γυναίκα,πότε το κρασί,πότε το σαντούρι,και δεν έχω καιρό να πιάσω την παπαρδέλα αυτή,την πένα.Κι έτσι ο κόσμος έπεσε στους καλαμαράδες,όσοι ζουν τα μυστήρια δεν έχουν καιρό,κι όσοι έχουν καιρό,δε ζουν τα μυστήρια.Κατάλαβες;"
"Δεν ντρέπουμαι να κλαίω,όχι·μα μπροστά στους άντρες.Άντρες είμαστε,ένα σινάφι,δεν είναι ντροπή·μα μπροστά στις γυναίκες πρέπει να δείχνουμε πάντα γενναίοι·γιατί,αν αρχίσουμε κι εμείς τα κλάματα,τί θ'απογίνουν αυτές οι κακόμοιρες;Ο κόσμος θα χαθεί"
"-Έλα,Ζορμπά,φώναξα,μάθε με να χορεύω!Τινάχτηκε ο Ζορμπάς,το πρόσωπό του άστραψε.-Χορό,αφεντικό;έκαμε,χορό;Έλα!-Ομπρός Ζορμπά,άλλαξε η ζωή μου,βίρα!"
"Δεν είναι η ψυχή μας ο δέκτης,είναι ο πομπός·δεν πρέπει να τρομάζουμε"
"Εύρον πράσινην πέτραν ωραιοτάτην,ελθέ αμέσως.Ζορμπάς"