ΘΕΜΑΤΑ 2020 - Σχόλιο

 

 

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

 

Τα φετινά θέματα Φυσικής πανελλαδικών εξετάσεων χαρακτηρίζονται κυρίως από τον μέγαλο όγκο εργασίας που απαιτούνταν για τον δεδομένο χρόνο της εξέτασης, ενώ το περιεχόμενο των θεμάτων θα το χαρακτηρίζαμε επίσης απαιτητικό.

Συγκεκριμένα, το θέμα Α ήταν μέτριας δυσκολίας, όπου στα ερωτήματα Α1 έως Α3 οι μαθητές έπρεπε να ανατρέξουν στις αντίστοιχες σχέσεις/εξισώσεις για να απαντήσουν. Μια μικρή "παγίδα" είχε μόνο το Α2 όπου οι μαθητές έπρεπε να σκεφτούν ότι μειώνονται και το πλήθος των σπειρών, όχι μόνο το μήκος. Εξαίρεση των τριών πρώτων αποτελεί μόνο το Α4 ερώτημα που ήταν πιο θεωρητικό χωρίς να απαιτούνται μαθηματικές σχέσεις. Το ερώτημα Α5 (Σωστού/Λάθος) ήταν συνολικά μάλλον απαιτητικό, κυρίως λόγω του ερωτήματος κρίσεως στο υποερώτημα γ και του χρόνου που απαιτούνταν στο β υποερώτημα (οι μαθητές δεν θεωρώ ότι θα έπρεπε να υποχρεούνται να απομνημονεύουν αν απωθούνται ή έλκονται αγωγοί με ομόρροπα ρεύματα).

Το θέμα Β1 θα το χαρακτηρίζαμε αναμενόμενο και μέτριας δυσκολίας, ενώ το ερώτημα Β2 απαιτούσε αρκετά μεγάλο όγκο πράξεων. Το θέμα Β3 ήταν απαιτητικό και ως προς τον απαιτούμενο χρόνο και ως προς το περιεχόμενο, ενώ απαιτούσε καλή γνώση της ύλης προηγουμένων τάξεων (πχ οριζόντια βολή στη Β' Λυκείου).

Το θέμα Γ αφορούσε το κεφάλαιο του Ηλεκτρομαγνητισμού, ενώ απαιτούσε επίσης γνώσεις προηγουμένων τάξεων, όπως συνδεσμολογία αντιστατών, είδη κινήσεων & εξισώσεις κίνησης. Συγκεκριμένα, το υποερώτημα Γ1 χαρακτηρίζεται ως κλασικό και αναμενόμενο, ενώ στο Γ2 οι μαθητές έπρεπε να ξανασχεδιάσουν τις δυνάμεις έχοντας διαφορετική κατεύθυνση του μαγνητικού πεδίου, λαμβάνοντας υπόψιν, βέβαια, το είδος κίνησης που έκανε στο προηγούμενο χρονικό διάστημα (t1->t2). Το ερώτημα Γ3 θα το χαρακτηρίζαμε απαιτητικό και βαθιά συνδυαστικό, καθώς οι μαθητές μέσα από το δοθέν φορτίο έπρεπε να υπολογίσουν τη μεταβολή της μαγνητικής ροής να τη συνδέσουν με τη μετατόπιση, έτσι ώστε να βρουν τελικώς τον απαιτούμενο χρόνο κίνησης και τη θερμική ενέργεια. Το ερώτημα Γ4 απαιτούσε εκ νέου μελέτη του είδους κίνησης, καθώς ανακαλούνται και γνώσεις παλαιοτέρων τάξεων για τον υπολογισμό των εντάσεων του ρεύματος σε κύκλωμα πλέον με παράλληλη σύνδεση. Συνολικά θα το χαρακτηρίζαμε ένα απαιτητικό και συνδυαστικό θέμα.

Το θέμα Δ επικέντρωνε στην ύλη των ταλαντώσεων, ενώ συνδυαζόταν επίσης πρόβλημα πλάγιας κρούσης και ισορροπίας στερεών σωμάτων, κάτι το οποίο αύξανε κατά πολύ τον απαιτούμενο χρόνο επίλυσης και τον βαθμό δυσκολίας. Συγκεκριμένα, το ερώτημα Δ1 αφορούσε ένα πρόβλημα ισορροπίας πολλών σωμάτων, το οποίο είναι μεν αναμενόμενο, αλλά απαιτούσε τον σχεδιασμό των εκάστοτε δυνάμεων και τη χρήση πολλών εξισώσεων. Η επίλυση των υπολοίπων ερωτημάτων παρά ταύτα δεν προϋοθέταν την επίλυση του Δ1, συνεπώς, μπορούσαμε να το θεωρήσουμε ως ανεξάρτητο ερώτημα. Στη συνέχεια, το Δ2, Δ3, Δ4 αφορούσαν ένα συνδυαστικό πρόβλημα κρούσης και ταλάντωσης, με αλλαγή στην θέση ισορροπίας του σώματος, ενώ το Δ5 ήταν ένα σχετικά απλό ερώτημα κατανόησης της διαφοράς της δύναμηες ελατηρίου & επαναφοράς. Αν και δεν εμπεριείχε εκπλήξεις ως θέμα, παρ' όλ' αυτά το θέμα Δ απαιτούσε και αυτό αρκετό χρόνο επίλυσης.

Εν κατακλείδι, θεωρώ τα θέματα αρκετά απαιτητικά, κυρίως λόγου του χρόνου που απαιτούνταν στην επίλυσή τους. Οι ιδιαίτερες συνθήκες υπό τις οποίες κύλησε η φετινή σχολική χρονιά λήφθηκαν υπόψιν αφενός στην επιλογή των θεμάτων (αποφεύχθηκε επικέντρωση στο κεφάλαιο του στερεού και των ρευστών όπου ενδεχομένως πολλοί μαθητές δεν είχαν διδαχθεί επαρκώς), αλλά αφετέρου έπρεπε ένας μαθητής να είχε προετοιμαστεί αρκετά καλά και αξιολογούνταν παράλληλα και η ευχέρεια/ταχύτητα στην επίλυση. Επίσης, τα θέματα απαιτούσαν καλές βάσεις στην σχολική ύλη Φυσικής προηγουμένων τάξεων, κάτι το οποίο με βρίσκει πλήρως σύμφωνο, καθώς εκφράζει το συνεχές στην γνώση της Φυσικής που απαιτείται έναςαπόφοιτος Λυκείου να έχει. Εκτιμώ, όμως, ότι θα έπρεπε να ληφθεί περισσότερο υπόψιν το θέμα χρόνου, καθώς ήταν δυσανάλογες οι απαιτήσεις σε σχέση με τις δυνατότητες της μεγάλης μάζας μαθητών. Θεωρώ ότι η μεγάλη μάζα μαθητών θα κινηθεί στο εύρος 7-12, ενώ για τους καλά προετοιμασμένους μαθητές στο 15-18.

Εύχομαι καλά αποτελέσματα σε όλους τους μαθητές.